| | | Mensport |  |
Even terug in de tijd…
De komst van de automobiel, nu ruim een eeuw geleden, betekende het einde van de paardentracties, ofwel voertuigen die door paarden worden voortgetrokken. Personenvervoer, maar vooral ook postbezorging was tot die tijd volledig afhankelijk van paardenkracht. De overstap naar mechanisch vervoer, betekende ook het definitieve einde van de routes die de postkoetsen reden.
Een groep enthousiaste Engelse rijders besloot de traditie voort te zetten. Met hun vierspannen volgden ze de oude postsroutes. Er werd, om het spannend en sensationeel te maken, direct een wedstrijdelement aan de hobby gekoppeld. De aanspanningen startten vanaf het postkantoor in Londen. Paarden, tuigen en koetsen werden uitvoerig geïnspecteerd voor de start, er mocht onderweg niets gebeuren wat het postkoetsschema in de war kon sturen. Er ging ook een aangewezen persoon mee om de tijd te controleren.
Op heuvelachtig terrein ging het er langzamer aan toe dan op mooie vlakke wegen, waar een rustig tempo kon worden aangehouden. Onderweg kwamen de aanspanningen natuurlijke wegversperringen tegen zoals een ingestorte brug, omver gewaaide bomen die over de weg lagen, of gaten in het wegdek. Al deze obstakels (hindernissen) moesten overwonnen worden om de route verder te kunnen afleggen. Het is logisch dat de postkoetsen door deze versperringen achter raakten op hun tijdsschema. De koetsiers moesten hun aanspanningen vervolgens in galop aanzetten om de verloren tijd weer in te halen.
Vanuit het rijden met postkoetsen zijn zeer herkenbare wedstrijdonderdelen voortgekomen. In december 1968 gaf de Féderation Equestre Internationale (FEI) de Engelse kolonel Sir Ansell de opdracht een reglement op te stellen waarin de disciplines van het vierspanrijden als wedstrijdreglement werden vermeld. Deze reglementen zijn zo opgesteld, dat er niet alleen wedstrijdbepalingen voor vierspannen zijn, maar ook voor tweespannen, tandems en enkelspannen. Daarbij wordt zowel met paarden als pony’s gereden. Inmiddels ontpopt aangespannen rijden zich als sport van wereldklasse!
Samengestelde menwedstrijden bestaan reglementair uit verschillende onderdelen: dressuur, marathon en vaardigheid. Naast de wedstrijden die buiten gereden worden, ontstaat er steeds meer belangstelling voor indoorwedstrijden.
Dressuur
Bij een dressuurproef is het de bedoeling dat de menner laat zien dat zijn paard ontspannen en gewillig doet wat van hem gevraagd wordt. Dit doet hij door voorgeschreven oefeningen uit te voeren. Deze oefeningen zijn het zo goed en vloeiend mogelijk rijden van figuren, zoals een wending en een volte en het maken van vloeiende overgangen tussen de verschillende gangen.
De proef wordt gereden in een rechthoekige dressuurring van minimaal 40 x 80 meter. Op diverse punten staan letters. De oefeningen moeten meestal bij een letter worden gedaan (met uitzondering van klasse 1 waar het allemaal wat minder exact mag). De proef wordt beoordeeld door twee of drie juryleden. Zij beoordelen de oefeningen met cijfers van 1 tot 10. Het aantal behaalde punten wordt afgetrokken van het aantal punten dat maximaal kan worden behaald. De niet-behaalde punten zijn strafpunten.
Marathon
De marathon bestaat uit drie trajecten over de weg en door het terrein. Elk traject moet in een bepaalde tijd worden afgelegd. Het meest spectaculair is het laatste traject, waarin zes (vaak basis wedstrijden), zeven of acht hindernissen (nationaal en internationaal) zijn opgenomen. Deze hindernissen moeten zo snel mogelijk worden genomen. Daarbij komt het vooral aan op snelheid en wendbaarheid van het paard en de stuurmanskunst van de menner. De helper van de menner, de groom, staat achterop het rijtuig en houdt het rijtuig in evenwicht door zijn gewicht te verplaatsen. Tevens helpt hij de menner met het onthouden van de route in de hindernis. De hindernissen hebben natuurlijke en kunstmatige obstakels zoals bomen, heuvels, waterplassen en palen.
Voor de tijdsoverschrijding in de trajecten krijgt de menner strafpunten (0,2 per seconde). Ook te snel rijden levert strafpunten (0,1 per seconde) op, evenals elke seconde dat de aanspanning in een hindernis is (0,2 per seconde).
Voordat een aanspanning aan de start verschijnt, worden de paarden veterinair gecontroleerd om te kijken of ze voldoende in conditie zijn. Ook tijden en na de rit heeft de veterinair een rol van doorslaggevende betekenis.
Vaardigheid
De vaardigheidsproef is een test van de gehoorzaamheid van het paard en de stuurmanskunst van de menner. Met plastic kegels worden genummerde poorten uitgezet. De menner moet zijn aanspanning in de goede volgorde door de poorten sturen. Op de kegels liggen ballen. Voor elke bal die van een kegel wordt gereden krijgt de menner drie strafpunten. Het totale parcours moet binnen een bepaalde tijd worden afgelegd. Voor overschrijding van deze tijd krijgt de menner ook strafpunten: 0,5 per seconde.
De aanspanning met de minste strafpunten per rubriek wint de wedstrijd. |
| |
| |
|
|
Stichting 4Span ODK
Telefoon op werkdagen:
026 3684877
E-mail: stichting@onderdekastanje.nl
Bankkrelatie: Rabobank 156761297
t.n.v. Stichting 4span Odk |
